تامّل در آفرینش اقلیم وجود ‏

                                              <<بسم الله الرحمن الرحیم >>                                            

 

امّا پشه ! تامّل کن در آن ، که با وجود کوچکی جثّه ، خداوند عالم آن را به هیئت فیل که بزرگترین حیوانات است خلق کرده و از برای آن خرطومی چون خرطوم فیل قرار داده ، و جمیع اعضایی که از برای فیل است ، در ان خلق کرده ، به علاوه دو بال و دو شاخ . و این جثّه ضعیف را منقسم به اعضای ظاهریّه و باطنیّه فرموده است ، و دو دست و دو پای آن را کشیده و دو چشم و دو گوشش را شکافت ، و سر و شکم از برای آن قرار داد ، و در باطن آن موضع غذا مقرّر داشت . و جمیع قوایی که در مرمّت بدن ضروری است از : ((غاذیه))1 ، جاذبه ، دافعه ] ماسکه ، هاضمه و نامیه ، به آن عطا نموده ، و آن را به غذایی که خون حیوانات است ، دلالت کرد . و دو بال به ان داد که بوسیله آن ها به طلب غذا پرواز کند . و خرطوم به آن عطا کرد ، که از آن خون را به خود بکشد و خرطومش را با وجود نهایت باریکی ((مجوّف ))2 کرد تا خون صاف از آن بالا رود ، و طریقه فرو بردن خرطوم در بدن حیوان و مکیدن را به آن تعلیم نمود . و آن را از دشمنی انسان آگاه ساخت و یاد داد که چون انسان دست خود را حرکت دهد ، قصد آن را دارد ،پس را ه فرارش را آموخت . و گوش آن را چنان شنوا گردانید که همهمه ی حرکت دست را از دور می شنود و راه فرار پیش می گیرد ، و چون دست ساکن شد ، باز ((معاودت )) می نماید . و دو حدقه به آن کرامت فرمود که مواضع غذای خود را ببیند و به سمت آن پرواز کند ، و چون حدقه اش کوچک بود و محل پلک و مژه در آن نبود که گرد و غبار را از حدقه محافظت نماید ، به آن تعلیم نمود که به دو دست خود ، گرد و غبار را از حدقه دور کند و آن را صیقل دهد ، و به این سبب است که حیوانات کوچک همچون مگس و پشه علی الاتّصال دست های خود را به حدقه می زنند . و این قدر قلیلیست از عجایب صنع خدا در آن ، و چنانچه اوّلین و آخرین جمع شوند که احاطه به جمیع عجایب ظاهریّه و باطنیّه آن کنند عاجز می گردند .

1- قوه هضم غذا    2- تهی                                  منبع : معراج السعاده